چند فصل تقسيم مىشود . باب اوّل در قواعد نجوم دريايى است و تعريف بيشتر اصطلاحاتى كه از آن سخن داشتيم ؛ باب دوّم در نجوم و مسائل دريانوردى مربوط بدان ؛ باب سوّم مربوط به راههاى دريايى « بالاى باد و زير باد » ، يعنى راههاى واقع در مغرب و مشرق دماغهء كومورين ، است . باب چهارم در مقياسهاى عرض جغرافيايى است كه از آن سخن كرده‌ايم ، چون ستارهء قطبى ( الجاه ) و فرقدين ( ب ، ج از دب اصغر ) و نعش ( ا ، ب ، ج ، د از دب اكبر ) . باب ششم در خصوص بادهاى موسمى اقيانوس هند است و هفتمى گزارش درياى سرخ است و در حدود سى راه دريانوردى را شرح مىدهد و خطرهايى را كه دريانوردان بايد از آن بپرهيزند بيان مىكند . كتاب دوّم سليمان مهرى عنوان المنهاج الفاخر فى علم البحر الزاخر دارد كه آن نيز به هفت باب تقسيم مىشود 115 با يك مقدّمه در توضيح معنى « زام » و « ترفا » . باب اوّل سواحل اقيانوس هند را شرح مىدهد . دومى خطّ عرض بندرهاى موجود بر سواحل معمور و مشهور را تعيين مىكند . سومى گزارش جزاير بزرگ و آباد و معروف است . چهارم در فاصلهء بلاد عرب با ساحل هند غربى و بندرهاى خليج بنگال و فاصلهء ساحل آفريقاى شرقى و بندرهاى سوماترا و جاوه و بالى است . باب پنجم خاصّ بادها و طوفانها و خطرهاست كه براى كشتى رخ مىدهد . ششم دربارهء علايمى است كه بر سواحل هند غربى و جزيرة العرب و آفريقاى شرقى نزديكى خشكى را معلوم مىدارد . فصل هفتم از حلول آفتاب و ماه در منطقه البروج سخن دارد ، و در خاتمه گزارشى از پنج راه دريايى مىآورد . ظاهرا رقم هفت مورد علاقهء سليمان بوده ، زيرا فقط يكى از مؤلّفات وى كه رسالهء كوچكى در محاسبهء تقويم قمرى و شمسى و رومى و قبطى و ايرانى است ، شش باب دارد . 116 رسالهء كوچك ديگرى نيز دارد با عنوان تحفة الفحول فى تمهيد الاصول كه به روش علماى قديم شرحى بر آن نوشته 117 و مطالب آن به طور كلّى چون مؤلّفات سابق است . باب اوّل آن در وصف افلاك و نجوم و مغناطيس و قطب نماست ، دوّم در تقسيم دايره به سى و دو جزء كه « اخنان » نام دارد ، و سوّم تعريف مفصّل از كلمهء زام و موارد استعمال آن است . باب چهارم در راههاى دريايى ساحلى و راههاى درون دريايى است ، پنجم در تعيين ارتفاع ستارگان ، و ششم در مسافت ميان بندرها و نقاط ديگر است ، و كتاب به باب هفتم دربارهء بادها و بخصوص بادهاى موسمى اقيانوس هند خاتمه مىيابد . سليمان مهرى نيز عاقبت به همان نتيجه مىرسد كه ، بتقريب ، ابن ماجد رسيده بود كه : شناخت مسائل دريايى در نتيجهء تفكّر سالم و تجربهء علمى به دست مىآيد . 118 فعاليّت سليمان بتقريب نيم قرن پس از احمد بن ماجد بود ، با وجود اين ، در تأليف وى هيچ گونه اثرى از نفوذ پرتغاليها كه بىگفت و گو ضمن سفرهاى دريايى با آنها برخورده